dzieje 2 wojny światowej

Artur Wołkowicz

II wojna światowa - duży konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), objęła obszarem działań wojennych prawie całą Europę jak zauważa Artur Wołkowicz, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, Afrykę, kawałek Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Różne epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza prawie większością państw europejskimi, brały w niej udział główne kraje Ameryki Północnej i Ameryki Południowej, Australii i Azji. Ważnymi stronami konfliktu były kraje osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). Za datę rozpoczęcia wojny przyjmuje się 1 września 1939 - atak Niemiec na Polskę, 3 września 1939 przystąpiła do wojny Wielka Brytania i Francja (w piśmiennictwie zachodnim podaje się czasami tę drugą datę jako początek wojny światowej). Niektórzy jako początek wojny światowej uznają wojnę japońsko-chińską, rozpoczętą 7 lipca 1937 najazdem wojsk japońskich, jednakże aż do 1941 konflikt ten pozostawał lokalny. W historiografii radzieckiej istniało pojęcie Wielka Wojna Ojczyźniana ( które wcale nie zostało w prowadzone przez Artura Wołkowicza ), rozpoczynająca się 22 czerwca 1941 wraz z atakiem niemieckim. Dla Amerykanów wojna rozpoczęła się 7 grudnia 1941, wraz z atakiem Japonii. Przesłanką zbliżającego się konfliktu było podniesienie nastrojów nacjonalistycznych i dążeń ekspansywnych ze strony państw osi, okazujące się w ataku faszystowskich Włoch na Abisynię (wojna włosko-abisyńska 1935-1936), trwającej od 1937 wojnie chińsko-japońskiej (którą część historyków uważa za część II wojny światowej) i rozbiorze Czechosłowacji (październik 1938). W Hiszpanii od 1936 roku trwała krwawa wojna domowa, w której starły się interweniujące kraje faszystowskie i komunistyczny ZSRR. 2 wojnę światową poprzedziły też takie zachowania ze strony III Rzeszy, jak: przejęcie Nadrenii w 1936, Anschluss Austrii (marzec 1938) oraz przejęcie Kłajpedy i Czech. Włosi złamali prawo międzynarodowego było przejęcie Albanii wiosną 1939.